Çocuk sahibi olmak isteyen birçok çift için tüp bebek tedavisi, gebelik elde etme şansını artıran en etkili yardımcı üreme yöntemlerinden biridir. Ancak her çift doğrudan tüp bebek tedavisine ihtiyaç duymaz. Bu nedenle öncelikle kısırlık (infertilite) nedeninin doğru şekilde belirlenmesi gerekir.
Peki tüp bebek kimlere uygulanır? Hangi durumlarda tüp bebek tedavisi önerilir? İşte merak edilen tüm detaylar.
Tüp Bebek Tedavisi Nedir?
Tüp bebek tedavisi (IVF), kadından alınan yumurta ile erkekten alınan spermin laboratuvar ortamında döllenmesi ve oluşan embriyonun rahim içerisine transfer edilmesi işlemidir.
Günümüzde infertilite tedavisinde en yüksek başarı oranına sahip yöntemlerden biridir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
- 35 yaş altındaki çiftlerde 1 yıl boyunca korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmuyorsa,
- 35 yaş üzerindeki kadınlarda 6 ay boyunca gebelik elde edilemiyorsa,
çiftlerin infertilite değerlendirmesi için uzman hekime başvurması önerilir.
Yapılan değerlendirmelerde;
- Hormon testleri
- Yumurtalık rezerv testleri
- İlaçlı rahim filmi (HSG)
- Ultrason incelemeleri
- Sperm analizi (Spermiyogram)
gibi tetkikler uygulanır ve uygun tedavi planı oluşturulur.
Tüp Bebek Kimlere Yapılır?
1. Tüpleri Tıkalı Olan Kadınlar
Doğal gebelikte sperm ve yumurta tüplerde buluşarak döllenme gerçekleşir.
Her iki tüpün de kapalı olması durumunda sperm ve yumurta bir araya gelemez. Bu nedenle doğal gebelik mümkün olmaz ve tüp bebek tedavisi önerilir.
Özellikle:
- Hidrosalpinks
- Piyosalpinks
- Geçirilmiş enfeksiyonlar
- Endometriozis
nedeniyle oluşan tüp hasarlarında tüp bebek önemli bir tedavi seçeneğidir.
2. Düşük Yumurtalık Rezervi Olan Kadınlar
Yumurtalık rezervi kadın yaşının ilerlemesiyle doğal olarak azalır.
Ancak bazı kadınlarda;
- Genetik nedenler
- Yumurtalık ameliyatları
- Endometrioma
- Kemoterapi
- Radyoterapi
gibi durumlar nedeniyle erken yaşlarda da rezerv kaybı görülebilir.
Özellikle 37 yaş sonrasında yumurta sayısı ve kalitesindeki düşüş hızlanmaktadır. Bu nedenle düşük yumurtalık rezervine sahip kadınlarda zaman kaybetmeden tüp bebek tedavisi planlanabilir.
3. Açıklanamayan Kısırlık Tanısı Alan Çiftler
Bazı çiftlerde yapılan tüm testler normal çıkmasına rağmen gebelik elde edilemez.
Bu durum açıklanamayan infertilite olarak adlandırılır.
Genellikle:
- İlk aşamada aşılama tedavisi uygulanır.
- İki başarısız aşılama sonrasında tüp bebek tedavisine geçilir.
4. Polikistik Over Sendromu (PCOS) Olan Kadınlar
Polikistik over sendromu yumurtlama düzensizliklerinin en sık nedenlerinden biridir.
Öncelikle:
- Yaşam tarzı değişiklikleri
- Yumurtlama ilaçları
- Yumurtlamayı destekleyici tedaviler
uygulanır.
Başarı elde edilemeyen durumlarda aşılama veya tüp bebek tedavisi planlanabilir.
5. İleri Yaşta Gebelik Planlayan Kadınlar
Kadın yaşı ilerledikçe yumurtaların kalitesi ve sayısı azalmaktadır.
Özellikle:
- 38 yaş ve üzeri kadınlar
- Gebelik elde etmekte zorlanan ileri yaş grubu hastalar
için tüp bebek tedavisi en etkili yöntemlerden biridir.
Bu yaş grubunda zaman kaybı gebelik şansını azaltabileceğinden erken değerlendirme büyük önem taşır.
6. Erkek Faktörüne Bağlı Kısırlık
Sperm analizinde;
- Düşük sperm sayısı
- Hareket bozukluğu
- Şekil bozukluğu
- Azospermi (sperm bulunmaması)
tespit edilen erkeklerde tüp bebek tedavisi önerilebilir.
Özellikle sperm sayısının 5 milyon/ml altında olduğu durumlarda tüp bebek başarı şansını artırmaktadır.
7. Vajinismus ve Cinsel Fonksiyon Bozuklukları
Kadında vajinismus veya erkekte ileri düzey erken boşalma gibi durumlarda doğal yollarla gebelik elde etmek zorlaşabilir.
Bu tür durumlarda yardımcı üreme teknikleri ve tüp bebek tedavisi uygulanabilir.
8. Kanser Tedavisi Öncesinde Üreme Potansiyelini Korumak İsteyenler
Kemoterapi veya radyoterapi öncesinde yumurta ve sperm hücreleri zarar görebilir.
Bu nedenle:
- Yumurta dondurma
- Embriyo dondurma
- Sperm dondurma
işlemleri planlanarak gelecekte tüp bebek tedavisi uygulanabilir.
9. Genetik Hastalık Taşıyan Çiftler
Bazı çiftlerde kalıtsal hastalıkların çocuklara aktarılma riski bulunmaktadır.
Bu durumlarda tüp bebek yöntemiyle oluşturulan embriyolara:
PGT (Preimplantasyon Genetik Tanı) uygulanabilir.
Böylece sağlıklı embriyolar seçilerek gebelik şansı artırılabilir.
Tüp Bebek Başarı Oranı Nedir?
Tüp bebek tedavisinin başarı oranı;
- Kadın yaşı
- Yumurta rezervi
- Embriyo kalitesi
- Sperm kalitesi
- Rahim yapısı
- Genetik faktörler
gibi birçok etkene bağlıdır.
Özellikle genç yaş grubunda başarı oranları daha yüksektir.
Sık Sorulan Sorular
Tüp bebek için yaş sınırı var mı?
Kesin bir yaş sınırı bulunmamakla birlikte kadın yaşı ilerledikçe başarı oranları azalmaktadır. Bu nedenle erken başvuru önemlidir.
Polikistik over hastaları tüp bebek yaptırabilir mi?
Evet. Diğer tedavilere yanıt alınamayan PCOS hastalarında tüp bebek oldukça başarılı sonuçlar verebilir.
Tüpler kapalıysa doğal gebelik mümkün mü?
Her iki tüp de kapalıysa doğal gebelik oluşamaz. Bu durumda en etkili tedavi yöntemi tüp bebektir.
Erkekte sperm yoksa tüp bebek yapılabilir mi?
Bazı durumlarda testislerden cerrahi yöntemlerle sperm elde edilerek tüp bebek uygulanabilmektedir.
Tüp bebek Tedavisi Bursa
Tüp bebek tedavisi; tüplerin kapalı olması, düşük yumurtalık rezervi, ileri kadın yaşı, polikistik over sendromu, açıklanamayan kısırlık, sperm problemleri ve genetik hastalık taşıyıcılığı gibi birçok durumda başarıyla uygulanabilen modern bir yardımcı üreme yöntemidir.
Doğru zamanda yapılan değerlendirme ve kişiye özel planlanan tedavi ile gebelik şansı önemli ölçüde artırılabilmektedir.
Op. Dr. Deniz Güleryüz Çakmak
Kadın Hastalıkları Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı
Tüp bebek tedavisi ve infertilite değerlendirmesi hakkında detaylı bilgi almak için uzman görüşüne başvurabilirsiniz.
